İl merkezinin doğusunda, E-88 Karayolu (Yozgat - Sivas) üzerinde kurulan ilçe, doğuda; Yozgat, Saraykent, güneyde; Sarıkaya, batıda; Yozgat, kuzeyde ise, Çorum, Aydıncık ve Çekerek ile komşudur.

              Hafif dalgalı düzlüklerin geniş yer kapladığı ilçe, Yozgat, Saraykent ve Yozgat arasındaki geniş bir ova üzerinde bulunmaktadır. İlçenin güneyinde Kerkenez Dağları’nın devamı olan aşınmış tepeler yer almakta ve kuzeye doğru gidildikçe yükselti ve engebelilik oranı artmaktadır. Duralibaba, Halilbaba, Dayılı dağları ve Sivri Tepe en önemli yükseltilerini oluşturmaktadır. Başlıca akarsuları; Kanak Çayı’na karışan Eğriöz ile Delibaş Suyudur. İlçe, yeraltı suları ve jeotermal kaynaklar bakımından zengindir.

              İklimi karasal olup, yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve sert geçmektedir. Yıllık yağış tutarının büyük bir bölümü ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde düşen ilçe merkezi, ovada kurulduğu için her yönden rüzgarın etkisine açıktır. Özellikle, lodos ve poyraz en etkili rüzgarlardır.

             Yaygın bitki örtüsü bozkırlardan oluşan ilçede, akarsu kenarlarında yoğun olarak, kavak ve söğütlükler bulunmaktadır. Suyu bol olan köylerde projeli kavaklıklar kurulmuştur. İlçenin, kuzey ve küzeydoğusunda Eymir, Gökiniş, Karlık ve Araplı çizgisinde seyrek olarak meşe ve çam ormanları vardır.

              İlçede 2000 Yılı Genel Nüfus sayımı  sonuçlarına göre  120.262 kişi yaşamakta olup, bunun; 53.884'ü ilçe merkezinde, 66.378'i de köylerde yaşamaktadır. Nüfus yoğunluğu ise, 67 kişidir.

              Ekonomisinde en önemli yeri, tarım ve hayvancılığın aldığı ilçede, yapılan göletlerle suyu tarım alanları oldukça genişlemiştir. Yaycılar, Dişli, Karakaya, İkikara ve Doğankent göletleriyle Delibaş ve Eğriöz çaylarından yararlanılarak, tarım alanları sulanmakta; şekerpancarı, patates ve çeşitli sebzeler yetiştirilmektedir. kuru tarım alanlarında ise, buğday, nohut, mercimek ve yem bitkilerinden yonca, korunga gibi ürünlerin üretimi önemlidir. İlçede, bitkisel üretimin yanı sıra hayvancılık da önemli bir gelir kaynağıdır. Doğal ve Sun’i tohumlama çalışmaları, ithal inek dağıtımı gibi teşviklerle modern hayvancılığa doğru gidiş hızlanmıştır.

             İlçenin toprakları, tuğla yapımında elverişli olduğu için, özellikle son yıllarda briket ve tuğla imalat sanayii işletmelerinin sayısı artmıştır. İlçenin en önemli sanayii kuruluşlarından birisi de Yozgat (Sorgun) Şeker Fabrikasıdır.

             Yer altı kaynakları bakımından zengin olan ilçede, MTA’nın çalışmaları sonucunda demir, kuvarsit, uranyum ve linyit kömürü yatakları bulunmuştur. Bunların içerisinde özellikle linyit kömürü rezervleri büyüktür. İlçede, Yeni Çeltek Kömür İşletmesi, Doğan Madencilik Kömür İşletmesi ve Mad.San. Ltd. Şti. olmak üzere üç kömür işletmesi mevcuttur. Diğer madenlerin tenörü düşük olduğu için işletmeye açılmamıştır.
 
             BAĞLI BELDELER: Ahmetfakılı, Araplı, Doğankent, Gedikhasanlı, Karakız, Gülşehri, Bahadın, Belencumafakılı, Eymir, Çiğdemli